NĂNG LƯỢNG

Quy chuẩn và tiêu chuẩn áp dụng cho an toàn điện

Phần này nói riêng về an toàn điện trong nhóm năng lượng. Từ 01/7/2025, mọi công việc xây dựng, vận hành, thí nghiệm, kiểm định và sửa chữa đường dây, thiết bị điện tại Việt Nam áp dụng QCVN 25:2025/BCT — đây là quy chuẩn, bắt buộc chứ không phải khuyến nghị. Dưới đây là những mục quyết định việc mua sắm: khoảng cách an toàn, nối đất di động, rào chắn, và dụng cụ cách điện.

Khoảng cách an toàn — hai bảng, và điều xảy ra khi không đạt

Mục 13 quy định khoảng cách tối thiểu từ người, kể cả thiết bị và dụng cụ không cách điện, đến phần có điện. Hai bảng khác nhau tuỳ có rào chắn tạm thời hay không.

Từ 35 kV trở lên hai cột bằng nhau — rào chắn không rút ngắn được khoảng cách. Nó chỉ có tác dụng ở lưới 01–35 kV, và đó là lý do thực tế để đầu tư rào chắn tạm thời cho công việc ở dải điện áp này.

Mục 13.3 nói rõ hệ quả: không bảo đảm được khoảng cách ở 13.1 và cũng không đặt được rào chắn theo 13.2 thì phải cắt điện để làm việc. Không có lựa chọn thứ ba.

Nối đất di động — mục quyết định số lượng bộ cần mua

Trình tự bắt buộc trước khi làm việc

Mục 4 quy định thứ tự, và thứ tự này là thứ tự — không đảo được:

1. Cắt điện và thực hiện biện pháp ngăn chặn có điện trở lại (4.1) — phần khoá và treo biển xem trang khoá an toàn LOTO
2. Kiểm tra xác định không còn điện (4.2, 9.1)
3. Nối đất (4.3)
4. Đặt rào chắn và treo biển báo an toàn (4.4)
5. Biện pháp khác do đơn vị công tác quyết định (4.5)

Dụng cụ và phương tiện cách điện — mã TCVN tương ứng

Các mã dưới đây đã được đối chiếu là còn hiệu lực. Với hàng nhập khẩu, chứng nhận theo mã IEC ở cột phải là căn cứ đối chiếu trực tiếp.

Chi tiết về ba mã năm 1991 đã bị huỷ nhưng vẫn đang được viện dẫn trong nhiều hồ sơ: xem trang phương tiện bảo vệ cá nhân.

Hệ thống lắp đặt điện hạ áp — bộ TCVN 7447 (IEC 60364)

Bộ tiêu chuẩn nhiều phần cho hệ thống lắp đặt điện hạ áp: nguyên tắc chung, bảo vệ an toàn, lựa chọn và lắp đặt thiết bị, kiểm tra, và các khu vực đặc biệt. Đây là căn cứ kỹ thuật cho phần lắp đặt, khác với QCVN 25:2025/BCT là quy chuẩn cho phần làm việc trên hệ thống đó.

Bảng này cố ý không ghi năm cho từng phần: cùng một phần có nhiều bản, và bản đúng tuỳ thời điểm lập hồ sơ. Lấy số hiệu phần ở đây, rồi tra năm hiện hành trước khi đưa vào hồ sơ.

TCVN 9621 (IEC 60479) — ngưỡng ảnh hưởng của dòng điện lên người

Bộ năm phần, công bố năm 2013. Đây là cơ sở kỹ thuật đứng sau các ngưỡng bảo vệ: nó mô tả dòng điện qua cơ thể gây ảnh hưởng gì ở mức nào, nên là căn cứ khi giải thích vì sao chọn một ngưỡng tác động chứ không phải ngưỡng khác.

Nối đất cho công trình công nghiệp

TCVN 9358:2012 — Lắp đặt hệ thống nối đất thiết bị cho các công trình công nghiệp, yêu cầu chung. Đây là phần hệ thống nối đất cố định của nhà xưởng, khác với nối đất di động đặt tạm khi làm việc: một cái thuộc công trình, một cái thuộc đợt công tác, và hồ sơ không được dùng cái này thay cái kia.

Đào tạo và giới hạn người vào khu vực

• Người làm công việc có điện phải được đào tạo, huấn luyện phù hợp với thiết bị, quy trình, công nghệ được trang bị (mục 22.2) — huấn luyện chung không thay được huấn luyện theo thiết bị thực tế.
• Thiết bị trên 01 kV lắp ngoài trời: phải có biện pháp để người không có nhiệm vụ không vào được vùng đã giới hạn.
• Thiết bị trên 01 kV lắp trong nhà: phải có biện pháp thích hợp ngăn người không có nhiệm vụ đến gần.
• Công việc gần đường dây từ 220 kV trở lên: phải bổ sung biện pháp an toàn với điện trường và điện cảm ứng (mục 66.2).

Cần đối chiếu bộ dụng cụ cách điện hiện có với cấp điện áp thực tế của công việc, hoặc xác định số bộ nối đất di động cần cho một đợt công tác nhiều đội? Gửi yêu cầu tư vấn kỹ thuật. Xem thêm khoá an toàn LOTO cho phần cô lập nguồn và phiếu công tác.