CÁCH KIỂM TRA GĂNG TAY CÁCH ĐIỆN ĐÚNG CÁCH: QUY TRÌNH, TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ VÀ HƯỚNG DẪN AN TOÀN

Găng tay cách điện là một trong những phương tiện bảo vệ cá nhân quan trọng đối với kỹ thuật viên điện, nhân viên bảo trì, công nhân vận hành tủ điện, trạm điện và các công việc có nguy cơ tiếp xúc với nguồn điện.

Tuy nhiên, việc sở hữu một đôi găng tay đạt tiêu chuẩn chưa đồng nghĩa với việc găng tay luôn đảm bảo khả năng bảo vệ. Cao su cách điện có thể bị lão hóa, nứt, thủng, biến dạng, nhiễm bẩn hoặc suy giảm tính năng sau quá trình sử dụng và bảo quản không đúng cách.

Vì vậy, kiểm tra găng tay cách điện trước khi sử dụng và kiểm tra định kỳ là một phần quan trọng của chương trình an toàn điện.

Các sản phẩm găng tay cách điện hiện được giới thiệu trên SmartMall – danh mục Găng tay cao su cách điện bao gồm nhiều cấp điện áp và Class khác nhau, từ Class 00, Class 0 đến Class 3. Việc kiểm tra phải luôn gắn với đúng cấp điện áp, tiêu chuẩn, tình trạng vật lý và hướng dẫn của nhà sản xuất.

IEC 60903 là tiêu chuẩn quốc tế dành cho găng tay và găng tay liền ngón bằng vật liệu cách điện dùng trong công việc điện; phiên bản IEC 60903:2014 hiện là phiên bản được IEC công bố thay thế bản 2002.

1. Vì sao phải kiểm tra găng tay cách điện trước khi sử dụng?

Găng tay cách điện thường được chế tạo từ cao su tự nhiên hoặc vật liệu có tính cách điện tương ứng. Trong quá trình sử dụng, vật liệu có thể chịu tác động của:

• Ma sát với thiết bị điện.
• Cạnh sắc, góc kim loại.
• Dầu, mỡ và hóa chất.
• Nhiệt độ cao.
• Ánh nắng và tia UV.
• Ozone và môi trường công nghiệp.
• Độ ẩm.
• Gấp, cuộn hoặc nén trong thời gian dài.
• Lão hóa tự nhiên của vật liệu.

Một số hư hỏng có thể nhìn thấy rõ như vết cắt, rách hoặc thủng. Tuy nhiên, cũng có những dấu hiệu khó phát hiện bằng mắt thường như lỗ thủng nhỏ, vết nứt rất mảnh, cao su bị chai cứng hoặc biến đổi bề mặt.

Do đó, kiểm tra găng tay không nên chỉ dừng ở câu hỏi:

“Găng tay có nhìn còn mới hay không?”

Mà phải kiểm tra toàn diện:

Ngoại quan → tình trạng vật liệu → khả năng kín khí → thông tin nhận dạng → cấp điện áp → tình trạng kiểm tra định kỳ.

2. Hai cấp độ kiểm tra cần thực hiện

Trong quản lý PPE điện, doanh nghiệp nên xây dựng ít nhất hai cấp độ kiểm tra:

2.1. Kiểm tra trước mỗi lần sử dụng

Đây là kiểm tra nhanh do người sử dụng hoặc người được phân công thực hiện trước khi đưa găng tay vào công việc.

Mục tiêu là phát hiện:

• Rách.
• Thủng.
• Nứt.
• Biến dạng.
• Lão hóa.
• Dính dầu mỡ.
• Bề mặt bất thường.
• Dấu hiệu không còn phù hợp để sử dụng.

2.2. Kiểm tra định kỳ

Đây là quá trình kiểm tra có tính hệ thống hơn, có thể bao gồm:

• Kiểm tra nhận dạng sản phẩm.
• Kiểm tra ngoại quan.
• Kiểm tra tính toàn vẹn của vật liệu.
• Kiểm tra điện theo quy trình phù hợp.
• Đánh giá kết quả.
• Ghi nhận hồ sơ.
• Phân loại đạt/không đạt.
• Đưa vào sử dụng lại hoặc loại bỏ.

Khoảng thời gian kiểm tra định kỳ phải được xác định theo quy định áp dụng tại nơi làm việc, tiêu chuẩn liên quan, hướng dẫn của nhà sản xuất và chương trình quản lý PPE của doanh nghiệp. Không nên mặc định mọi loại găng tay tại Việt Nam đều bắt buộc một chu kỳ duy nhất chỉ vì một quy định của quốc gia khác.

IEC 60903 quy định các yêu cầu và phép thử đối với găng tay cách điện dùng để bảo vệ người lao động khỏi điện giật, nhưng tiêu chuẩn này không nên được hiểu là một quy định pháp lý chung về chu kỳ kiểm định cho mọi doanh nghiệp ở mọi quốc gia.

3. Quy trình kiểm tra găng tay cách điện trước khi sử dụng

Một quy trình thực tế có thể triển khai theo 7 bước sau.

Bước 1: Kiểm tra thông tin nhận dạng

Trước tiên cần xác định:

• Thương hiệu.
• Mã sản phẩm.
• Class.
• Điện áp sử dụng.
• Size.
• Tiêu chuẩn.
• Thông tin sản xuất.
• Tình trạng kiểm tra gần nhất nếu sản phẩm có quản lý kiểm tra định kỳ.

Điều này đặc biệt quan trọng trong doanh nghiệp có nhiều loại găng tay.

Ví dụ, trên SmartMall hiện có:

• NOVAX Class 00 – 500 VAC
• YOTSUGI YS-102-13-03 – 1.000 V
• NOVAX Class 3 – 26.500 V

Ba sản phẩm này không thể được sử dụng thay thế cho nhau chỉ vì đều được gọi chung là “găng tay cách điện”.

4. Kiểm tra toàn bộ bề mặt găng tay

Đặt găng tay dưới ánh sáng đủ tốt và quan sát toàn bộ bề mặt.

Không nên chỉ kiểm tra lòng bàn tay.

Hãy kiểm tra lần lượt:

4.1. Đầu ngón tay

Đây là khu vực thường xuyên tiếp xúc với thiết bị và vật thể.

Kiểm tra:

• Vết cắt.
• Lỗ thủng.
• Vết xước.
• Mòn vật liệu.
• Biến dạng.
• Nứt tại đầu ngón.

4.2. Kẽ ngón tay

Khu vực giữa các ngón, đặc biệt là vùng giữa ngón cái và ngón trỏ, thường chịu lực kéo và ma sát khi thao tác.

Cần quan sát kỹ:

• Vết nứt.
• Vết kéo giãn bất thường.
• Vết mòn.
• Thay đổi màu.
• Bề mặt không đồng nhất.

4.3. Lòng bàn tay

Đây là khu vực thường xuyên tiếp xúc với dụng cụ và thiết bị.

Kiểm tra:

• Mòn bề mặt.
• Vết thủng.
• Vết cắt.
• Cao su bị chai.
• Dầu hoặc hóa chất bám trên bề mặt.

4.4. Mu bàn tay

Không nên bỏ qua khu vực này chỉ vì ít tiếp xúc trực tiếp.

Kiểm tra:

• Nứt.
• Lão hóa.
• Biến dạng.
• Vết cắt.
• Dấu hiệu hóa chất tác động.

4.5. Phần cổ và miệng găng

Đây là khu vực thường bị kéo, gấp hoặc cuộn.

Kiểm tra:

• Vết nứt.
• Rách.
• Biến dạng.
• Cao su bị cứng.
• Vết cắt ở mép.

5. Những dấu hiệu cho thấy găng tay cần loại khỏi sử dụng

Không nên tiếp tục sử dụng khi phát hiện các dấu hiệu bất thường như:

• Thủng.
• Rách.
• Nứt.
• Vết cắt sâu.
• Cao su bong tróc.
• Bề mặt bị chai cứng.
• Bề mặt dính bất thường.
• Biến dạng.
• Phồng hoặc sưng vật liệu.
• Thay đổi màu bất thường.
• Có dấu hiệu lão hóa nghiêm trọng.
• Không xác định được Class hoặc điện áp sử dụng.
• Không xác định được tình trạng kiểm tra cần thiết.
• Không phù hợp với công việc hoặc cấp điện áp thực tế.

Nguyên tắc quan trọng: Nếu không chắc chắn về tình trạng của găng tay, không đưa sản phẩm vào công việc có nguy cơ điện.

6. Kiểm tra bằng phương pháp tạo áp suất không khí

Kiểm tra bằng không khí có thể hỗ trợ phát hiện những lỗ thủng nhỏ mà mắt thường khó nhận biết.

Nguyên lý rất đơn giản:

1. Mở miệng găng.
2. Tạo áp lực không khí bên trong theo phương pháp phù hợp.
3. Quan sát sự thay đổi hình dạng.
4. Lắng nghe hoặc kiểm tra dấu hiệu rò khí.
5. Kiểm tra kỹ các vị trí nghi ngờ.

Nếu phát hiện:

• Không giữ được khí.
• Có tiếng xì.
• Có vị trí xẹp bất thường.
• Có vết rò.

→ Không sử dụng găng tay cho công việc điện.

Tuy nhiên, kiểm tra bằng không khí chỉ là một phương pháp kiểm tra tính toàn vẹn vật lý. Nó không thay thế phép thử điện chuyên dụng khi sản phẩm thuộc diện cần kiểm tra điện định kỳ.

7. Không được nhầm “điện áp thử” với “điện áp sử dụng”

Đây là một trong những sai lầm nguy hiểm nhất khi đọc thông số găng tay cách điện.

Ví dụ, găng tay NOVAX Class 00 trên SmartMall có:

• Điện áp sử dụng: 500 VAC
• Điện áp kiểm tra: 2.500 VAC
• Điện áp chịu được: 5.000 VAC
• Chiều dày: 0,5 mm
• Chiều dài: 360 mm
• Class: 00
• Tiêu chuẩn được công bố trên trang sản phẩm: EN 60903, CE 0194, SIRIM và ISO 9001.

Điều đó không có nghĩa găng tay Class 00 được phép sử dụng với nguồn 2.500 V hoặc 5.000 V.

2.500 V và 5.000 V là các mức liên quan đến thử nghiệm/khả năng chịu điện của sản phẩm, không phải mức điện áp làm việc được phép sử dụng.

Khi lựa chọn PPE điện, phải căn cứ vào điện áp sử dụng/rating của sản phẩm, Class và yêu cầu của công việc.

8. Ví dụ thực tế: kiểm tra Găng tay NOVAX Class 00

Găng tay cao su cách điện 500V NOVAX Class 00 trên SmartMall

Đây là sản phẩm Class 00 được SmartMall công bố cho ứng dụng điện áp sử dụng đến 500 VAC.

Checklist trước khi sử dụng

Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào liên quan đến khả năng cách điện hoặc tính toàn vẹn của găng, nên ngừng sử dụng và đưa sản phẩm sang quy trình đánh giá/loại bỏ.

9. Ví dụ thực tế: Găng tay YOTSUGI YS-102-13-03

Găng tay cách điện hạ áp YOTSUGI YS-102-13-03

Sản phẩm YOTSUGI YS-102-13-03 trên SmartMall được công bố với:

• Điện áp sử dụng: 1.000 V
• Điện áp kiểm tra: 5.000 V / 3 phút
• Chiều dài: 270 hoặc 280 mm
• Size: M, L, LL
• Vật liệu: cao su tự nhiên.
• Xuất xứ: Nhật Bản.

Khi kiểm tra loại găng này, người sử dụng cần đặc biệt chú ý phần:

• Đầu ngón.
• Kẽ ngón.
• Lòng bàn tay.
• Cổ găng.
• Tình trạng cao su.
• Thông tin nhận dạng.
• Tình trạng kiểm tra theo quy trình quản lý của doanh nghiệp.

Không được hiểu “5.000 V / 3 phút” là điện áp làm việc của sản phẩm. Điện áp sử dụng được SmartMall công bố là 1.000 V.

10. Ví dụ thực tế: NOVAX Class 3 – 26,5 kV

Găng tay cao su cách điện 26.5KV NOVAX Class 3 trên SmartMall

Đây là sản phẩm thuộc cấp Class 3, có thông số được SmartMall công bố:

• Điện áp sử dụng: 26.500 V
• Điện áp kiểm tra: 30.000 V
• Chiều dài: 460 mm
• Chiều dày: 2,9 mm
• Size: 9, 10, 11
• Vật liệu: cao su tự nhiên.
• Màu: cam.
• Tiêu chuẩn được công bố: IEC 60903-2003.

IEC xác nhận IEC 60903 là tiêu chuẩn dành cho găng tay cách điện sử dụng trong công việc điện; phiên bản IEC 60903:2014 là bản sửa đổi thay thế IEC 60903:2002.

Với sản phẩm Class 3, việc kiểm tra càng cần được quản lý chặt chẽ vì sản phẩm được dùng cho môi trường điện áp cao hơn đáng kể so với Class 00 và Class 0.

11. Bảng tham chiếu sản phẩm găng tay cách điện trên SmartMall

Nguồn thông số sản phẩm: SmartMall.

Lưu ý: Bảng trên dùng để nhận diện sản phẩm và xây dựng quy trình quản lý PPE. Khi đưa vào công việc thực tế, phải đối chiếu nhãn sản phẩm, tài liệu kỹ thuật, chứng từ và yêu cầu an toàn điện áp dụng cho công việc cụ thể.

12. Kiểm tra định kỳ bằng điện áp thử

Kiểm tra ngoại quan và kiểm tra kín khí có thể phát hiện nhiều hư hỏng vật lý, nhưng không thể thay thế hoàn toàn việc đánh giá tính năng điện.

Đối với chương trình kiểm tra định kỳ, doanh nghiệp có thể cần thực hiện các nội dung như:

1. Kiểm tra nhận dạng sản phẩm.
2. Kiểm tra ngoại quan.
3. Làm sạch và làm khô đúng quy trình.
4. Kiểm tra tính toàn vẹn vật liệu.
5. Thử nghiệm điện theo tiêu chuẩn/quy trình áp dụng.
6. Đánh giá kết quả.
7. Lập hồ sơ.
8. Đánh dấu tình trạng kiểm tra.
9. Đưa vào sử dụng hoặc loại bỏ.

IEC 60903:2014 bao gồm các yêu cầu và phép thử đối với găng tay cách điện, đồng thời có các nội dung liên quan đến đánh giá khuyết tật và thử nghiệm sản phẩm.

13. Vì sao phải làm sạch trước khi kiểm tra?

Bụi, dầu, mỡ, muối, hóa chất hoặc chất bẩn trên bề mặt có thể ảnh hưởng đến tình trạng vật liệu và kết quả đánh giá.

Do đó:

• Không kiểm tra găng tay đang bẩn nặng.
• Không để găng tay ướt khi đưa vào quy trình thử nghiệm nếu quy trình yêu cầu sản phẩm phải khô.
• Làm sạch theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Để sản phẩm khô hoàn toàn trong điều kiện phù hợp.
• Không dùng nhiệt quá cao để làm khô.

Đặc biệt, không tự ý sử dụng dung môi hoặc hóa chất tẩy rửa mạnh nếu nhà sản xuất không cho phép.

14. Kiểm tra bằng thiết bị không thay thế kiểm tra bằng mắt

Một sai lầm khác là cho rằng:

“Đã vượt qua thử điện thì chắc chắn có thể tiếp tục sử dụng.”

Không nên quản lý PPE theo cách này.

Một găng tay có thể vượt qua một phép thử điện nhưng vẫn có những dấu hiệu hư hỏng cơ học hoặc vật liệu khiến doanh nghiệp không nên tiếp tục đưa sản phẩm vào công việc.

Vì vậy, quy trình kiểm tra cần kết hợp:

Kiểm tra hồ sơ + kiểm tra ngoại quan + kiểm tra vật lý + thử nghiệm điện khi cần thiết.

15. Nếu găng tay không đạt thì xử lý như thế nào?

Không nên đặt găng tay không đạt trở lại kho PPE.

Quy trình xử lý nên gồm:

Bước 1: Tách khỏi khu vực PPE đạt

Đưa sản phẩm sang khu vực cách ly.

Bước 2: Đánh dấu rõ ràng

Có thể sử dụng:

“KHÔNG SỬ DỤNG”

hoặc

“NGỪNG SỬ DỤNG – CHỜ ĐÁNH GIÁ”

Bước 3: Ghi nhận nguyên nhân

Ví dụ:

• Thủng.
• Nứt.
• Rách.
• Lão hóa.
• Không đạt thử điện.
• Không xác định được tình trạng kiểm tra.
• Hết khả năng truy xuất.

Bước 4: Loại bỏ

Khi đã xác định sản phẩm không còn khả năng sử dụng, cần xử lý theo quy trình quản lý PPE của doanh nghiệp để tránh việc sản phẩm quay trở lại hiện trường.

16. Không nên sửa chữa găng tay cách điện bằng phương pháp thủ công

Không nên tự:

• Dán keo.
• Vá cao su.
• May lại.
• Cắt bỏ phần hư hỏng.
• Sơn phủ.
• Dùng băng keo điện.
• Dùng vật liệu khác phủ lên vị trí thủng.

Một sản phẩm đã bị tổn hại khả năng cách điện không nên được xem là an toàn chỉ vì đã được “sửa cho nhìn đẹp”.

Đối với PPE bảo vệ chống điện giật, việc thay thế sản phẩm không đạt thường là phương án quản lý an toàn hơn so với sửa chữa thủ công không được nhà sản xuất phê duyệt.

17. Bảo quản đúng cách để giảm nguy cơ suy giảm vật liệu

Ngay cả găng tay mới cũng có thể giảm tuổi thọ nếu bảo quản sai.

Nên:

• Bảo quản nơi khô ráo.
• Tránh ánh nắng trực tiếp.
• Tránh nguồn nhiệt.
• Tránh ozone và môi trường có chất gây lão hóa cao su.
• Không đặt dưới vật nặng.
• Không để cạnh vật sắc.
• Không gấp mạnh hoặc tạo nếp gấp cố định.
• Không để chung với dầu mỡ hoặc hóa chất không tương thích.
• Giữ sản phẩm sạch.
• Bảo quản theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Đặc biệt, không nên treo hoặc đặt găng tay ở vị trí có nguy cơ bị kẹp, cắt hoặc ma sát với cạnh kim loại.

18. Găng tay cách điện cần được sử dụng kết hợp với hệ thống bảo vệ điện

Găng tay cách điện không nên được xem là biện pháp duy nhất để bảo vệ người lao động.

Trong một quy trình an toàn điện, cần xem xét đồng thời:

• Cô lập nguồn điện.
• Khóa và treo thẻ cảnh báo – LOTO khi phù hợp.
• Kiểm tra xác nhận tình trạng mất điện.
• Thiết bị kiểm tra điện áp.
• Khoảng cách an toàn.
• Thảm cách điện.
• Tấm chắn cách điện.
• Ủng/giày phù hợp.
• Kính bảo hộ hoặc bảo vệ mặt.
• Quần áo bảo hộ phù hợp.
• Găng tay bảo vệ cơ học bên ngoài nếu yêu cầu.

IEC 60903 cũng phân biệt găng tay cách điện và các loại găng tay có bảo vệ cơ học tích hợp; phiên bản 2002 của tiêu chuẩn mô tả việc sử dụng găng tay bảo vệ bằng da bên ngoài đối với những loại găng tay cách điện cần bảo vệ cơ học.

Vì vậy, việc sử dụng găng tay bảo vệ cơ học bên ngoài phải căn cứ vào loại sản phẩm và hướng dẫn của nhà sản xuất, không nên áp dụng một công thức giống nhau cho mọi mẫu găng.

19. Checklist kiểm tra nhanh trước khi giao cho người lao động

Doanh nghiệp có thể xây dựng checklist đơn giản:

Nếu có một dấu hiệu nghiêm trọng liên quan đến khả năng cách điện, sản phẩm nên được cách ly để đánh giá, thay vì tiếp tục sử dụng chỉ vì các mục khác đều đạt.

20. Quy trình quản lý găng tay cách điện cho nhà máy

Đối với doanh nghiệp có nhiều nhân viên kỹ thuật, nên quản lý găng tay như một tài sản PPE có truy xuất.

Có thể áp dụng quy trình:

Nhập kho → Gắn mã → Phân loại Class → Cấp phát → Kiểm tra trước sử dụng → Ghi nhận sự cố → Kiểm tra định kỳ → Đạt/Không đạt → Tái sử dụng hoặc loại bỏ.

Mỗi đôi găng nên có hồ sơ tối thiểu:

• Mã sản phẩm.
• Class.
• Điện áp sử dụng.
• Size.
• Người/đơn vị sử dụng.
• Ngày cấp phát.
• Ngày kiểm tra.
• Kết quả.
• Người kiểm tra.
• Ngày cần đánh giá lại theo quy trình doanh nghiệp.
• Tình trạng cuối cùng.

Đây là cách đặc biệt hữu ích đối với:

• Nhà máy sản xuất.
• Nhà máy điện.
• Trạm biến áp.
• Công ty điện lực.
• Đơn vị bảo trì công nghiệp.
• Nhà thầu M&E.
• Đội bảo trì nhà máy.
• Khu công nghiệp.
• Đơn vị thi công đường dây và hệ thống điện.

21. Những sai lầm thường gặp khi kiểm tra găng tay cách điện

Sai lầm 1: Chỉ nhìn bằng mắt

Một lỗ thủng nhỏ có thể rất khó phát hiện.

Giải pháp: kết hợp kiểm tra ngoại quan với phương pháp kiểm tra tính toàn vẹn phù hợp.

Sai lầm 2: Nhầm điện áp thử với điện áp sử dụng

Găng tay thử ở 5.000 V không có nghĩa là được phép làm việc ở 5.000 V.

Giải pháp: luôn đọc thông số “điện áp sử dụng” và Class.

Sai lầm 3: Dùng găng tay sai Class

Không sử dụng Class 00 hoặc Class 0 cho công việc vượt quá cấp điện áp của sản phẩm.

Sai lầm 4: Dùng găng tay đã nứt

Ngay cả khi vết nứt nhỏ, không nên coi đó là lỗi thẩm mỹ.

Sai lầm 5: Không quản lý ngày kiểm tra

Găng tay có thể còn mới nhưng hồ sơ kiểm tra không còn đáp ứng yêu cầu quản lý PPE của doanh nghiệp.

Sai lầm 6: Cất găng tay trong điều kiện không phù hợp

Ánh nắng, nhiệt, ozone, dầu và hóa chất có thể ảnh hưởng đến vật liệu.

Sai lầm 7: Chỉ dựa vào một phương pháp kiểm tra

Không nên chỉ dựa vào mắt thường hoặc chỉ dựa vào thử điện.

22. Khi nào nên thay găng tay cách điện?

Không nên xác định tuổi thọ chỉ bằng một con số năm cố định áp dụng cho mọi sản phẩm.

Việc thay thế nên được xem xét khi:

• Có thủng.
• Có rách.
• Có vết nứt.
• Cao su bị lão hóa.
• Bề mặt bị biến chất.
• Không đạt phép thử phù hợp.
• Không còn nhận dạng được Class.
• Không xác định được lịch sử kiểm tra.
• Không còn phù hợp với công việc.
• Nhà sản xuất quy định cần thay thế.
• Doanh nghiệp áp dụng chính sách thay thế phòng ngừa.

Đối với PPE liên quan trực tiếp đến nguy cơ điện giật, chi phí thay thế không nên được đặt cao hơn yêu cầu kiểm soát rủi ro.

23. SmartMall/TATEKSAFE đang có những lựa chọn nào?

Danh mục găng tay cao su cách điện trên SmartMall hiện cung cấp nhiều lựa chọn theo cấp điện áp.

Găng tay Class 00 – 500 V

NOVAX Class 00 – Găng tay cao su cách điện 500V

Phù hợp để tham khảo cho các công việc điện hạ áp trong phạm vi điện áp sử dụng được nhà sản xuất công bố.

Găng tay Class 0 – 1.000 V

YOTSUGI YS-102-13-03 – Găng tay cách điện hạ áp 1kV

Là lựa chọn dành cho nhóm công việc hạ áp có yêu cầu cấp điện áp cao hơn Class 00, với điện áp sử dụng được SmartMall công bố là 1.000 V.

Găng tay Class 3 – 26,5 kV

NOVAX Class 3 – Găng tay cao su cách điện 26,5KV

Dành cho nhóm ứng dụng điện áp cao hơn và phải được lựa chọn dựa trên điện áp thực tế, phương pháp làm việc, tiêu chuẩn áp dụng và quy trình an toàn của đơn vị.

Đối với các cấp điện áp khác, người mua nên đối chiếu trực tiếp thông số kỹ thuật của từng sản phẩm thay vì suy luận Class từ tên gọi.

24. FAQ – Các câu hỏi thường gặp

Găng tay cách điện có cần kiểm tra trước mỗi lần sử dụng không?

Có. Doanh nghiệp nên yêu cầu người sử dụng kiểm tra tình trạng găng trước khi đưa vào công việc, đặc biệt là các vị trí dễ bị thủng, cắt, nứt hoặc lão hóa.

Kiểm tra bằng mắt có đủ không?

Không nên xem kiểm tra bằng mắt là phương pháp duy nhất. Tùy loại sản phẩm và quy trình quản lý, có thể cần kiểm tra tính toàn vẹn và kiểm tra điện định kỳ.

Có thể dùng điện áp kiểm tra làm điện áp làm việc không?

Không. Ví dụ YOTSUGI YS-102-13-03 được SmartMall công bố điện áp sử dụng 1.000 V và điện áp kiểm tra 5.000 V/3 phút. Hai thông số này có mục đích khác nhau.

Găng tay Class 00 có thể dùng thay Class 0 không?

Không nên tự ý thay thế. Phải căn cứ vào điện áp sử dụng được công bố của sản phẩm và yêu cầu của công việc.

Găng tay Class 3 có thể dùng cho mọi công việc dưới 26,5 kV không?

Không nên chỉ dựa vào con số điện áp. Cần xem xét toàn bộ phương pháp làm việc, tiêu chuẩn áp dụng, khoảng cách, thiết bị bảo vệ bổ sung và hướng dẫn của nhà sản xuất.

Găng tay có vết nứt nhỏ có tiếp tục dùng được không?

Không nên tiếp tục sử dụng cho công việc có nguy cơ điện nếu phát hiện dấu hiệu nứt hoặc hư hỏng chưa được đánh giá đầy đủ.

Có nên tự vá găng tay cách điện?

Không nên tự sửa chữa bằng keo, băng keo hoặc phương pháp thủ công không được nhà sản xuất chấp thuận.

Có cần găng tay bảo vệ cơ học bên ngoài không?

Điều này phụ thuộc vào thiết kế của sản phẩm và hướng dẫn nhà sản xuất. IEC 60903 có đề cập đến găng tay cách điện sử dụng cùng găng bảo vệ cơ học cũng như các loại găng có bảo vệ cơ học tích hợp.

25. Kết luận: Kiểm tra đúng là một phần của bảo vệ chống điện giật

Găng tay cách điện chỉ phát huy đúng vai trò khi được lựa chọn đúng – kiểm tra đúng – sử dụng đúng – bảo quản đúng.

Một quy trình kiểm tra thực tế nên bao gồm:

1. Kiểm tra thông tin và Class.

2. Kiểm tra điện áp sử dụng.

3. Kiểm tra toàn bộ bề mặt.

4. Kiểm tra đầu ngón và kẽ ngón.

5. Kiểm tra lòng bàn tay và cổ găng.

6. Kiểm tra tính toàn vẹn bằng phương pháp phù hợp.

7. Thực hiện kiểm tra điện định kỳ theo tiêu chuẩn, quy định và quy trình áp dụng.

8. Ghi nhận kết quả và quản lý hồ sơ.

9. Cách ly ngay sản phẩm không đạt.

10. Không sử dụng lại sản phẩm đã mất khả năng bảo vệ.

IEC 60903 là tiêu chuẩn quốc tế quan trọng đối với găng tay cách điện dùng trong công việc điện và bao gồm các yêu cầu về thiết kế, thử nghiệm cũng như đánh giá khuyết tật.

Đối với doanh nghiệp tại Việt Nam, việc lựa chọn sản phẩm cần được thực hiện dựa trên điện áp thực tế của hệ thống, Class, thông số nhà sản xuất, tiêu chuẩn áp dụng và quy trình an toàn điện của doanh nghiệp, thay vì chỉ dựa vào tên “găng tay cách điện”.

Doanh nghiệp có thể tham khảo các sản phẩm hiện có tại:

Danh mục Găng tay cao su cách điện SmartMall/TATEKSAFE

Trong đó, các sản phẩm như NOVAX Class 00 500V, YOTSUGI YS-102-13-03 1kV và NOVAX Class 3 26,5kV cho phép xây dựng danh mục PPE theo nhiều cấp điện áp khác nhau.

Thông điệp quan trọng nhất: đừng chờ đến khi xảy ra sự cố mới kiểm tra găng tay. Một quy trình kiểm tra đơn giản được thực hiện đều đặn trước mỗi công việc, kết hợp với quản lý kiểm tra định kỳ và hồ sơ PPE đầy đủ, sẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn nguy cơ từ thiết bị bảo vệ đã xuống cấp.